Emotional and Linguistic Competences of Children with Typical Development and Autism Spectrum Disorder: A Comparative Analysis
DOI:
https://doi.org/10.24917/20837283.9.3Keywords:
Emotional-linguistic competences, Autism Spectrum Disorder (ASD), Typical development, Emotion naming, Emotion vocalburaryAbstract
The ability to understand and name emotions develops through interactions between emotional, social, and linguistic growth. The level of these skills may differ between children with typical development and those diagnosed with autism spectrum disorder (ASD). This may be due to difficulties in identifying and expressing emotions among individuals with ASD, which can stem from cognitive or linguistic deficits.
The aim of this article is to analyze the ability to name emotions in children with typical development and those with ASD, considering the correlation between language competence and emotional expression. The study was conducted on a group of 66 children aged 10–11. The results reveal quantitative and qualitative differences between the studied groups in terms of vocabulary range, precision, and linguistic strategies used to describe emotions.
References
Attwood, T. (2019). Zespół Aspergera. Kompletny przewodnik. (A. Sawicka ‑Chrapkowicz, tłum.). Gdańsk: Hamonia Universalis.
Google Scholar
Awdiejew, A. (2007). Gramatyka interakcji werbalnej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Barrett, L. F. (2020). Jak powstają emocje. Sekretne życie mózgu. (A. Jarosz, tłum.). Warszawa: CeDeWu.
Google Scholar
Bednarczyk, S. i Gawlina, Z. (2004). Wspomaganie rozwoju emocjonalnego dziecka w wieku przedszkolnym. W: D. Skulicz, Zdrowie w edukacji elementarnej – wprowadzenie do konstruowania programów autorskich (s. 49–61). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Blok, B., Brzeska, Z., Marszałek, M. i Radtke ‑Michalewska, K. (2022). Uczę się rozumieć innych. Emocje i gesty. Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia.
Google Scholar
Castelli, F. (2005). Understanding emotions from standardized facial expressions in autism and normal development. Autism, 9(4), 428–449.
Google Scholar
Cieszyńska, J. (2011). Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych. Metoda Krakowska. Kraków: Centrum Metody Krakowskiej.
Google Scholar
Czapiga, Z. (2017). Niewerbalne sposoby wyrażania emocji (na przykładzie literatury polskiej i rosyjskiej). Acta Universitatis Lodziensis Folia Linguistica Rossica, (14), 27–38.
Google Scholar
Davidson, R. J. (2012). O emocji, nastroju i innych pojęciach afektywnych. W: P. Ekman i R J. Davidson, Natura emocji. Podstawowe zagadnienia (s. 50–89). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar
Dąbrowski, A. (2014). Czym są emocje? Prezentacja wieloskładnikowej teorii emocji. Analiza i Egzystencja, (27), 123–146.
Google Scholar
De Clercq, H. (2007). Autyzm od wewnątrz – przewodnik. Warszawa: Fraszka Edukacyjna, Fundacja Synapsis.
Google Scholar
Dong, Y., & Nation, K. (2025). Charting the frequency and diversity of emotion words in children’s language: Written language matters. First Language, 45(4), 457–475.
Google Scholar
Doliński, D. (2004). Emocje, poznanie i zachowanie. W: J. Strelau, Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 2, s. 369–394). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Google Scholar
Fabisiak ‑Majcher, A. i Ławczys, E. (2023). Emocje w języku. Nauka rozpoznawania emocji i empatycznej komunikacji. Kraków: Wydawnictwo WiR.
Google Scholar
Garner, P. W., & Waajid, B. (2008). The associations of emotion knowledge and teacher–child relationships to preschool children’s school‑related developmental competence. Journal of Applied Developmental Psychology, 29(2), 89–100.
Google Scholar
Gawda, B. (2018). Wstęp. Język emocji. Annales Universitatis Mariae Curie ‑Skłodowska, (kwiecień), 9–15.
Google Scholar
Golińska, L. (2006). Emocje przyjaciel czy wróg. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia.
Google Scholar
Grabias, S. (2003). Język w zachowaniach społecznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie ‑Skłodowskiej.
Google Scholar
Grzesiuk, A. (1995). Składnia wypowiedzi emocjonalnych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie ‑Skłodowskiej.
Google Scholar
Gulla, B. (2021). Wrażliwość człowieka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Google Scholar
Hinz, M. (2023). Historyjki obrazkowe z emocjami. Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia.
Google Scholar
Jęczeń, U. (2017). Językowa projekcja emocji w wypowiedziach dzieci w normie intelektualnej i dzieci z zespołem Downa. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie‑Skłodowskiej.
Google Scholar
Kielar ‑Turska, M. (2011). Średnie dzieciństwo – wiek przedszkolny. W: J. Trempała, Psychologia rozwoju człowieka (s. 202–233). Warszawa: PWN.
Google Scholar
Kołodziejczyk, A. (2011). Późne dzieciństwo – młodszy wiek szkolny. W: J. Trempała, Psychologia rozwoju człowieka (s. 234–258). Warszawa: PWN.
Google Scholar
Korendo, M. (2013). Językowa interpretacja świata w wypowiedziach osób z zespołem Aspergera. Kraków: Omega Stage Systems – Jędrzej Cieszyński.
Google Scholar
Kruszewska, A. (2018). Emocje, uczucia i społeczne zachowania emocjonalne dzieci na progu szkolnym. Siedlce: Wydawnictwo AKKA.
Google Scholar
Kurcz, I. (2005). Psychologia języka i komunikacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe „Scholar”.
Google Scholar
Kuszak, K. (2011). Kompetencje komunikacyjne dzieci w okresie późnego dzieciństwa w aspekcie rozwojowym. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Google Scholar
Lindquist, K. A., Gendron, M., Barrett, L. F., & Dickerson, B. C. (2014). Emotion Perception, but not Affect Perception, Is Impaired With Semantic Memory Loss. American Psychological Association, 14(2), 375–387.
Google Scholar
Łosiak, W. (2015). Emocja jako komunikat. Poznańskie Studia Slawistyczne, (9), 319–331.
Google Scholar
Malek, R. (2022a). Dzień dobry moje emocje. Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia.
Google Scholar
Malek, R. (2022b). Spokojnie to tylko emocje. Gdańsk: Grupa Wydawnicza Harmonia.
Google Scholar
Młynarczyk‑Karabin, E. (2016). Komunikacja dzieci z autyzmem – przegląd badań. Człowiek – Niepełnosprawność – Społeczeństwo, 2(32) 103–116.
Google Scholar
Nino, T. (2020). Posted in FooEating food with hair in it is safe?. http://rubbinbuttzbbq.com/food ‑business/food ‑with ‑hair ‑in ‑it ‑is ‑safe
Google Scholar
Nook, E. C., Sasse, S. F., Lambert, H. K., McLaughlin, K. A., & Somerville, L. H. (2018). The nonlinear development of emotion differentiation: Granular emotional experience is low in adolescence. Psychological Science, 29(8), 1346–1357.
Google Scholar
Oatley, K., & Jenkins, J. M. (2003). Zrozumieć emocje. Warszawa: PWN.
Google Scholar
Pawłowska, B. (2013). Emocje społeczne w pracy nauczyciela i przedstawiciela handlowego. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Google Scholar
Pisula, E. i Omelańczuk, I. (2020). Zaburzenia ze spektrum autyzmu jako całościowe zaburzenia rozwoju. W: I. Grzegorzewska, L. Cierpiałkowska i A. R. Borkowska, Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży (s. 293–311). Warszawa: PWN.
Google Scholar
Pons, F., & Harris, P. L. (2019). Children’s understanding of emotions or Pascal’s “error”: Review and prospects. W: V. LoBue, K. Pérez ‑Edgar i K. A. Buss (Eds.), Handbook of emotional development (s. 431–449). Springer Nature Switzerland AG. https://doi.org/10.1007/978-3-030-17332-6_17
Google Scholar
Poznaję świat. Emocje. Kapitan Nauka. (2022). Warszawa: Wydawnictwo Edgard.
Google Scholar
Roy ‑Charland, A., Perron, M., Beaudry, O., & Eady, K. (2014). Confusion of fear and surprise: A test of the perceptual ‑attentional limitation hypothesis with eye movement monitoring. Cognition and Emotion, 28(7), 1214–1222.
Google Scholar
Smith, M. L., Cottrell, G. W., Gosselin, F., & Schyns, P. G. (2005). Transmitting and decoding facial expressions. Psychological Science, 16(6), 184–189.
Google Scholar
Stępień, M. (2007). Wiedza o emocjach: badania nad strukturą i zmianami rozwojowymi. Psychologia Rozwojowa, 12(1), 49–59.
Google Scholar
Streubel, B., Gunzenhauser, K., Grosse, G., & Saalbach, H. (2020). Emotion vocabulary and its contribution to emotion understanding in children aged 4 to 9 years. Journal of Experimental Child Psychology, 193, 104790.
Google Scholar
Sworowska, A. (2022). Językowe wykładniki emocji we współczesnych szwedzkich tekstach literackich i ich polskich przekładach. Warszawa: Repozytorium Uniwersytetu Warszawskiego.
Google Scholar
Theurel, A., Witt, A., Malsert, J., Lejeune, F., Fiorentini, C., Barisnikov, K. & Gentaz, E. (2016). The integration of context in facial emotion recognition in 5- to 15-year‑old children. Journal of Experimental Child Psychology, 150, 252–271.
Google Scholar
Uljarevic, M., & Hamilton, A. (2013). Recognition of emotions in autism: A formal meta ‑analysis. Journal of Autism and Developmental Disorders, 43(7), 1517–1526.
Google Scholar
Wang, Y., Luo, Q., Zhang, Y., & Zhao, K. (2024). Synchrony or asynchrony: Development of facial expression recognition from childhood to adolescence based on large‑scale evidence. Frontiers in Psychology, 15, 1–9.
Google Scholar
Widen, S. C., & Russell, J. A. (2013). Children’s recognition of disgust in others. Psychological Bulletin, 139(2), 271–299.
Google Scholar
Wieser, M. J., & Brosch, T. (2012). Faces in context: A review and systematization of contextual influences on affective face processing. Frontiers in Psychology, 3(471), 1–13.
Google Scholar
Winczura, B. (2011). Rozwój emocjonalny dziecka z autyzmem w rodzinie. Wychowanie w Rodzinie, (4), 63–86.
Google Scholar
Winczura, B. (2016). Dziecko z autyzmem. Terapia deficytów poznawczych a teoria umysłu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Google Scholar
